สาระสำคัญทางโบราณคดี

ปัจจุบันเจดีย์แดงเป็นโบราณสถานร้าง มักเรียกกันว่า "เจดีย์แดงนอก" เนื่องจากมีเจดีย์แดงในตั้งอยู่ห่างออกไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 400 เมตร (ในชุมชนตลาด) ไม่ปรากฏร่องรอยสิ่งก่อสร้างอื่นของวัดโบราณ เหลือเพียงเจดีย์หนึ่งองค์ที่ได้รับการบูรณะแล้ว มีการกันพื้นที่โดยรอบ ทางทิศตะวันตกติดถนนช้างเผือก ทิศเหนือติดอาคารพาณิชย์ ทิศใต้และตะวันออกติดที่ดินเอกชน

ลักษณะทางสถาปัตยกรรมเป็นเจดีย์ทรงระฆังแบบล้านนา ประกอบด้วยฐานหน้ากระดานสี่เหลี่ยมและฐานหน้ากระดานสี่เหลี่ยมยกเก็จสองครั้งซ้อนกันสามชั้น รับฐานบัวลูกแก้วอกไก่สองฐานที่ซ้อนกันอยู่ในฐานปัทม์ฐานเดียว เหนือขึ้นไปเป็นฐานสี่เหลี่ยมยกเก็จหนึ่งชั้นมีปูนปั้นแบ่งเป็นช่องสี่เหลี่ยม ช่องสี่เหลี่ยมแต่ละช่องเจาะเป็นช่องตีนกา ฐานนี้รองรับฐานหน้ากระดานทรงกลมสามชั้นและมาลัยเถาซึ่งเหลือเพียงชั้นเดียว ส่วนนอกเหนือจากนั้นพังทลายไป จากลักษณะการวางตัวของเจดีย์สันนิษฐานว่าวัดสร้างหันหน้าไปทางทิศตะวันออก 

ไม่ปรากฏชื่อวัดแห่งนี้ในเอกสารตำนานและพงศาวดารใด ๆ  แต่จากรูปแบบทางสถาปัตยกรรม โดยเฉพาะลักษณะของฐานบัวลูกแก้วอกไก่สองฐานที่ซ้อนกันอยู่ในฐานปัทม์ใหญ่ สันนิษฐานว่าเจดีย์องค์นี้น่าจะอยู่ในครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 21 ลงมา

การขึ้นทะเบียน ขึ้นทะเบียนของกรมศิลปากร

รายละเอียดการขึ้นทะเบียน กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานเจดีย์แดง ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 103 ตอนที่ 65 วันที่ 22 เมษายน 2529

ที่มา เจดีย์แดง | ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย